A0 · lekcja 5 z 12

Zaimki osobowe w funkcji podmiotu

Dzisiaj poznasz małe słowa na „ja”, „ty”, „on”, „ona” i inne. Wyobraź sobie, że opowiadasz przyjacielowi o kobiecie z pracy. Mówisz jej imię raz, a potem już go nie powtarzasz: mówisz po prostu „ona”. W niderlandzkim jest tylko kilka takich słów, a będziesz ich używać cały czas, więc poznajemy je po kilka naraz.

Zaimki

Małe słowo, które zastępuje imię albo rzeczownik, to zaimek. Zamiast (mężczyzna) możesz powiedzieć (on). Wszyscy już wiedzą, o kogo chodzi, więc nie musisz znowu mówić imienia.

Zaimki z tej lekcji nazywa się czasem zaimkami osobowymi w funkcji podmiotu. Podmiot to osoba albo rzecz, o której jest zdanie. W tym kursie mówimy po prostu zaimek.

Ten, kto mówi: ik

W każdej rozmowie są trzy role:

  1. Ten, kto mówi. To ty.
  2. Ten, do kogo mówisz. To osoba, która cię słucha.
  3. Ten, o kim mówisz. To ktoś inny albo coś.

Niderlandzki ma zaimki dla każdej roli. Pierwszy jest najłatwiejszy: kiedy mówisz o sobie, mów (ja). To słowo jest krótkie i szybkie: k zamyka i, tak jak w słowie .

Ten, do kogo mówisz: jij i je

W niderlandzkim są dwa sposoby, żeby powiedzieć „ty” do jednej osoby. Pierwszy jest dla ludzi, których dobrze znasz: przyjaciela, kogoś z rodziny, dziecka.

To „ty” to (ty). W codziennej mowie często usłyszysz krótszą wersję: (ty). To to samo słowo: to forma pełna, wyraźna i mocna, a to forma krótka, szybka i lekka. Kiedy ludzie mówią szybko, małe słowa stają się lżejsze, dlatego tak często słychać je.

Forma grzecznościowa: u

Drugi sposób, żeby zwrócić się do kogoś, jest grzecznościowy: (Pan, Pani). Brzmi dokładnie jak litera u w alfabecie.

Mów u do kogoś obcego, do starszej osoby, której dobrze nie znasz, i w miejscach takich jak urząd albo sklep. Ludzie, którzy tam pracują, zwykle też mówią do ciebie u. To wyraz szacunku.

Jeśli nie masz pewności, wybierz u. To bezpieczny wybór. Jeśli druga osoba woli jij, często sama ci to powie.

Ten, o kim mówisz: hij i zij

O mężczyźnie albo chłopcu mów (on). h jest lekkie, prawie jak sam oddech, a potem przychodzi dźwięk ij.

O kobiecie albo dziewczynce mów (ona). To słowo kończy się tym samym dźwiękiem ij. Ma też krótką formę z lekkim e: (ona). W codziennej mowie bardzo często usłyszysz ze.

ZamiastPowiedz
(mężczyzna) (on)
(kobieta) albo (ona)

Rzeczy: het albo hij

Zaimki mogą też zastępować rzeczy: dom, książkę, rower. Przy rzeczy decyduje rodzajnik. Przypomnij sobie dwa kosze z poprzedniej lekcji: duży kosz de i mały kosz het.

Zamiast słowa z het mów (ono). Znasz to słowo: to to samo het co rodzajnik, z tą samą pisownią i tym samym dźwiękiem. Inne jest tylko zadanie. Przed rzeczownikiem het jest rodzajnikiem. Samo het zastępuje rodzajnik i rzeczownik razem, na przykład .

Zamiast słowa z de niderlandzki zwykle znowu mówi , a nie het. To to samo słowo, którego używasz dla mężczyzny, ale tutaj znaczy „ono”, czyli rzecz. Przy osobie możesz też kierować się samą osobą: o (dziecko) możesz powiedzieć hij, jeśli to chłopiec, i zij, jeśli to dziewczynka.

ZamiastPowiedz
(dom) (ono, o rzeczy)
(książka) (ono, o rzeczy)
(rower) (ono, o rzeczy)
(samochód) (ono, o rzeczy)

Na początku może się to wydawać dziwne. Jedna z późniejszych lekcji to ćwiczy.

Więcej niż jeden: wij i jullie

(my) znaczy: ty i jedna albo więcej innych osób. (ja) plus (ty) to razem (my), i tak samo ik plus ktokolwiek inny. Krótka forma to (my), z lekkim e.

(wy) jest dla dwóch albo więcej osób, które dobrze znasz. Posłuchaj krótkiego u: zamyka je podwójne l. jullie ma tylko jedną formę, więc nie ma krótkiej wersji.

Do grupy ludzi, których dobrze nie znasz, też możesz mówić u.

Jedno słowo na „ona” i „oni”

To może cię zaskoczyć: znaczy też „oni” albo „one”, i tak samo krótka forma . Niderlandzki ma jedno słowo na oba znaczenia.

To mniej mylące, niż się wydaje. Kiedy mówisz o jednej kobiecie, zij znaczy „ona”. Kiedy mówisz o dwóch kobietach, dwóch mężczyznach albo o mężczyźnie i kobiecie, zij albo ze znaczy „oni” albo „one”. Zwykle sytuacja mówi ci, o które znaczenie chodzi. W zdaniu pomagają też inne słowa, a na następnej lekcji poznasz słowa, które dają ci jeszcze jedną wskazówkę.

Formy pełne i formy krótkie

Znasz już trzy pary, najpierw forma pełna:

Forma pełnaForma krótka

Formy pełne pisze się z ij, a formy krótkie z e, więc wzór jest prosty: ij zmienia się w e.

Posłuchaj po kolei: , , i . Wszystkie cztery kończą się tym samym dźwiękiem ij. Ale hij nie ma krótkiej formy, więc zawsze pisz hij.

Której formy używać? Forma krótka jest bardzo częsta w codziennej mowie, więc to ją usłyszysz najczęściej. Formy pełnej używaj, kiedy chcesz podkreślić słowo, na przykład „ty, nie on”, i kiedy słowo stoi samo.

Spróbuj samodzielnie

Najpierw powiedz odpowiedź, potem dotknij, żeby sprawdzić.

  1. Mówisz o sobie. Jakie słowo?
  2. Mówisz do najlepszego przyjaciela. Jakie słowo?
  3. Mówisz do obcej osoby w urzędzie gminy. Jakie słowo?
  4. Obok przechodzi kobieta, a ty mówisz o niej. Jakie słowo?
  5. Mówisz o (dom). Jakie słowo?
  6. Mówisz o (samochód). Jakie słowo?
  7. Jesteś z przyjacielem i mówisz o was dwojgu. Jakie słowo?
  8. Mówisz do trojga przyjaciół. Jakie słowo?
  9. Obok przechodzą dwie kobiety, a ty mówisz o nich. Jakie słowo?

Odpowiedzi:

  1. .
  2. albo .
  3. , forma grzecznościowa („Pan, Pani”).
  4. albo .
  5. . to słowo z het.
  6. . to słowo z de, a o takich słowach niderlandzki zwykle mówi hij.
  7. albo .
  8. .
  9. albo . To to samo słowo co w pytaniu 4, ale teraz znaczy „one”.

Jeśli to było dużo, to normalne. Na kolejnych lekcjach będziesz słyszeć te słowa wciąż od nowa i za każdym razem będą brzmiały bardziej naturalnie.

Podsumowanie

MiejsceJednaWięcej niż jedna
Ten, kto mówi (ja) albo (my)
Ten, do kogo mówisz, ludzie, których dobrze znasz albo (ty) (wy / Pan, Pani)
Ten, do kogo mówisz, grzecznie (wy / Pan, Pani) (wy / Pan, Pani)
Ten, o kim mówisz (on), albo (ona), (ono) albo (oni, one)
  • Zaimek to małe słowo, które zastępuje imię albo rzeczownik.
  • Mów u do kogoś obcego, do starszej osoby, której dobrze nie znasz, albo w urzędzie czy w sklepie. Do przyjaciół i rodziny mów jij albo je. Kiedy masz wątpliwości, mów u.
  • Przy rzeczy decyduje rodzajnik: het zamiast słowa z het, zwykle hij zamiast słowa z de.
  • zij i ze znaczą „ona”, a także „oni” albo „one”.
  • Formy pełne mają ij, formy krótkie mają lekkie e, a hij nie ma krótkiej formy. Forma krótka jest bardzo częsta w codziennej mowie.

Następna lekcja: dwa bardzo przydatne słowa, „być” i „mieć”, i twoje pierwsze prawdziwe zdania.