Dni, miesiące i pory roku
Umiesz już powiedzieć, gdzie coś jest. W tej lekcji nauczysz się mówić, kiedy.
Kiedy jest wizyta? Kiedy otwiera się szkoła? Kiedy jest impreza? Żeby odpowiedzieć, potrzebujesz dnia, miesiąca albo pory roku, a ta lekcja daje ci wszystkie trzy: dni tygodnia, miesiące roku i cztery pory roku. Zobaczysz je na drzwiach sklepów, w listach z urzędu, w rozkładach jazdy autobusów i w wiadomościach od znajomych.
Znasz już słowo pytające o czas: (kiedy).
Ta lekcja to głównie słuchanie. Każde zdanie korzysta z tego, co znasz: z trzech miejsc w zdaniu i z czasownika zijn. Nie spiesz się, posłuchaj każdego słowa i powiedz je na głos.
Dni tygodnia
Tydzień ma (siedem) dni, a każdy dzień ma swoją nazwę.
Zacznij od dwóch końców tygodnia. W Holandii pierwszy dzień tygodnia to . Ta nazwa zaczyna się od , czyli „księżyc”. Ostatni dzień tygodnia to , a ta nazwa zaczyna się od , czyli „słońce”. Tydzień zaczyna się więc od księżyca, a kończy na słońcu.
Oto wszystkie siedem, od pierwszego dnia do ostatniego. Powiedz każdy na głos, kiedy go usłyszysz.
| Dzień tygodnia | Niderlandzki | Polski |
|---|---|---|
| pierwszy | poniedziałek | |
| drugi | wtorek | |
| trzeci | środa | |
| czwarty | czwartek | |
| piąty | piątek | |
| szósty | sobota | |
| siódmy | niedziela |
Wszystkie siedem nazw kończy się na dag, czyli słowo „dzień”: . Każda nazwa to więc pierwsza część plus słowo „dzień”, a to ułatwia zapamiętanie. Kiedy je wymawiasz, akcentowana sylaba jest na początku, a dag na końcu jest lekkie. Posłuchaj dźwięków, które znasz: oe w słowie to to samo oe co w słowie , a ij w słowie to to samo ij co w słowie .
Jaki dziś dzień?
To pytanie znasz z lekcji o słowach pytających: (Jaki dziś dzień?) Teraz umiesz na nie odpowiedzieć.
Jest poniedziałek.
Odpowiedź ma taką samą budowę jak het stoi na pierwszym miejscu, is na drugim, a dzień na trzecim. Na trzecim miejscu dzień działa jak imię: nie ma rodzajnika, tak jak Anna nie ma go w zdaniu Z dnia na dzień zmienia się tylko ostatnie słowo.
Pytanie o czas
waar pyta o miejsce, a wanneer o czas. Oto pytanie i odpowiedź:
Kiedy jest impreza?
Impreza jest w sobotę.
Nie myl tych dwóch pytań. Welke dag is het? pyta, jaki dzień jest teraz. Wanneer pyta, kiedy coś się dzieje.
Oto oba zdania podzielone na trzy miejsca:
| Zdanie | Pierwsze miejsce | Drugie miejsce | Trzecie miejsce |
|---|---|---|---|
| Pytanie | ? | ||
| Odpowiedź | . |
Za każdym razem czasownik stoi na drugim miejscu. W pytaniu impreza jest w reszcie. W odpowiedzi impreza przechodzi na pierwsze miejsce, a czas, o który pytało wanneer, stoi teraz na trzecim miejscu: zaterdag.
Teraz znajomy mówi ci, że impreza jest w sobotę. Sobota ci pasuje, więc odpowiadasz:
Sobota jest w porządku.
Tym razem dzień stoi na pierwszym miejscu, bo twoje zdanie jest o samym dniu. Na drugim miejscu jest is, a na trzecim goed, przymiotnik, który znasz.
Mała litera na początku
Spójrz na pierwszą literę dnia w tych dwóch zdaniach:
Impreza jest w sobotę.
Sobota jest w porządku.
To ten sam dzień, ale w pierwszym zdaniu zaczyna się od małego z, a w drugim od wielkiego Z.
Dni, miesiące i pory roku zawsze piszemy małą literą. Jest jeden wyjątek: każde zdanie zaczyna się wielką literą, więc dzień dostaje wielką literę tylko wtedy, gdy jest pierwszym słowem w zdaniu.
Miesiące roku
Rok ma (dwanaście) miesięcy. Pierwszy to januari, a ostatni to december.
Posłuchaj wszystkich dwunastu po kolei i powiedz je na głos. To długie słowa, więc się nie spiesz. Nie musisz dziś uczyć się wszystkich dwunastu.
| Miesiąc roku | Niderlandzki | Polski |
|---|---|---|
| pierwszy | styczeń | |
| drugi | luty | |
| trzeci | marzec | |
| czwarty | kwiecień | |
| piąty | maj | |
| szósty | czerwiec | |
| siódmy | lipiec | |
| ósmy | sierpień | |
| dziewiąty | wrzesień | |
| dziesiąty | październik | |
| jedenasty | listopad | |
| dwunasty | grudzień |
Dwanaście nazw to dużo, ale możesz skrócić tę listę, bo niektóre z nich kończą się tak samo.
- Dwa pierwsze kończą się podobnie: i kończą się na -uari.
- Cztery ostatnie też kończą się podobnie: , , i kończą się na -ber, krótką, lekką końcówkę.
- Zostaje sześć do nauczenia po kolei: maart, april, mei, juni, juli i augustus.
Dwa z tych sześciu są prawie takie same: i . Różni je tylko jedna litera, n albo l, więc uważnie słuchaj.
Jaki teraz miesiąc?
Słowo „miesiąc” to (miesiąc). To słowo z de, tak jak (dzień), więc znowu pytasz z welke, tak jak w Welke dag is het? Nie myl maand z maan, czyli „księżyc”: maand ma na końcu d.
Jaki teraz miesiąc?
Jest maj.
Tutaj miesiąc działa jak imię, tak samo jak dzień: nie ma rodzajnika i piszemy go małą literą.
Może chcesz powiedzieć „w maju” albo „w lecie”. Po niderlandzku potrzebne jest do tego jeszcze jedno małe słowo, przyimek. Jedna z późniejszych lekcji pokaże ci, jak to zrobić, i pokaże też więcej sposobów użycia dnia w zdaniu. Na razie wystarczą zdania z tej lekcji.
Cztery pory roku
Rok ma też (cztery) duże części, pory roku, a każda trwa trzy miesiące.
- (wiosna, pora roku po zimie)
- (lato, ciepła pora roku)
- (jesień, pora roku po lecie)
- (zima, zimna pora roku)
Wszystkie cztery pory roku to słowa z de, więc wszystkie trafiają do kosza de.
Posłuchaj końcówki słowa . Cztery spółgłoski stoją jedna po drugiej, r, f, s, t, a e przed nimi jest krótkie. Najpierw powiedz her, a potem szybko fst, wszystko razem.
Które miesiące należą do której pory roku?
Oto prosty sposób, żeby pogrupować miesiące:
| Pora roku | Jej trzy miesiące |
|---|---|
| , , | |
| , , | |
| , , | |
| , , |
Grupa zimowa przechodzi przez przełom roku: december to ostatni miesiąc, a januari i februari to dwa pierwsze.
Jaka jest pora roku?
Każda pora roku ma swoją pogodę, a znasz dwa przymiotniki, które do niej pasują: i .
Lato jest ciepłe.
Zima jest zimna.
Te zdania mają te same trzy miejsca co de zomer stoi na pierwszym miejscu, is na drugim, a przymiotnik na trzecim.
Spróbuj samodzielnie
Najpierw powiedz odpowiedzi na głos, potem sprawdź.
Jaki dzień? Skorzystaj z tabeli dni. Za każdym razem odpowiedz na pytanie pełnym zdaniem.
Jaki dziś dzień?
- Dziś jest pierwszy dzień tygodnia.
- Dziś jest czwarty dzień tygodnia.
- Dziś jest ostatni dzień tygodnia.
Odpowiedzi:
Kiedy? Dzień twojej lekcji to . Odpowiedz na pytanie pełnym zdaniem.
Kiedy jest lekcja?
Odpowiedź:
Teraz zmień dzień. Powiedz to samo zdanie jeszcze raz ze słowem , albo .
Jaka pora roku? Każdy miesiąc należy do jakiejś pory roku. Powiedz porę roku z rodzajnikiem i, jeśli trzeba, skorzystaj z tabeli pór roku.
Odpowiedzi:
O tobie. Spójrz na kalendarz albo na telefon i powiedz, jaki jest dzień i jaki miesiąc. Na przykład:
Jest poniedziałek.
Jest maj.
Potem zapisz swoje dwa zdania na kartce. Dzień i miesiąc pisz małą literą, kiedy nie zaczynają zdania.
Jeśli większość z tego była łatwa, to już rozumiesz, o co chodzi. Jeśli nie, wróć do części, która była trudna, i posłuchaj jej jeszcze raz.
Masz za sobą poziom A0
To była ostatnia lekcja poziomu A0. Na początku niderlandzki był dla ciebie czymś nowym. Zobacz, co już potrafisz:
- Umiesz przeczytać niderlandzkie słowo i je wymówić, korzystając ze wskazówek o dźwiękach krótkich i długich:
- Umiesz nazywać rzeczy razem z ich rodzajnikiem: ,
- Umiesz używać zaimków, takich jak ik, jij i zij, i powiedzieć, kim ktoś jest i co ma:
- Umiesz liczyć i podać cenę: ,
- Umiesz się przywitać i powiedzieć, jak masz na imię:
- Umiesz zadać pytanie ze słowem pytającym:
- Umiesz zbudować zdanie z trzech miejsc i powiedzieć, gdzie coś jest:
- Umiesz powiedzieć, jaki jest dzień i jaki miesiąc:
To dużo jak na pierwszy poziom. Świetna robota.
Lekcje poziomu A1 są trochę trudniejsze, ale nadal używają prostych słów i nadal możesz posłuchać każdego niderlandzkiego słowa. Wracaj tu, kiedy chcesz, i przejdź jeszcze raz dowolną lekcję. Za każdym razem, gdy słyszysz te słowa, stają się łatwiejsze.
Podsumowanie
- Tydzień ma siedem dni, od maandag do zondag, a każda nazwa kończy się na dag. Rok ma dwanaście miesięcy: dwa pierwsze kończą się na -uari, a cztery ostatnie na -ber. Zobacz tabele wyżej.
- Cztery pory roku to de lente, de zomer, de herfst i de winter. Wszystkie cztery to słowa z de i każda ma trzy miesiące.
- Dni, miesiące i pory roku piszemy małą literą, chyba że są pierwszym słowem zdania.
- Welke dag is het? i Welke maand is het? pytają, jaki dzień albo miesiąc jest teraz. Odpowiedz, mówiąc Het is i nazwę dnia albo miesiąca, bez rodzajnika.
- wanneer pyta, kiedy coś się dzieje: (Impreza jest w sobotę.) Kiedy zdanie jest o samym dniu, dzień stoi na początku: (Sobota jest w porządku.)
- Do „w maju” i „w lecie” potrzebny jest przyimek, którego uczy jedna z późniejszych lekcji.
Następna lekcja: pierwsza lekcja poziomu A1. Znasz dwa rodzajniki, de i het; tam poznasz trzeci, een, który znaczy „jakiś, jeden”.