A1 · lekcja 2 z 26

Liczba mnoga

W poprzedniej lekcji było, że każda liczba mnoga łączy się z de. W tej lekcji nauczysz się tworzyć samą liczbę mnogą. Prawie całą pracę wykonują dwie końcówki: -en i -s. Reszta to kilka zasad pisowni i kilka wyjątkowych słów, a wszystkie korzystają ze wskazówek pisowni z poziomu A0: z krótkich i długich samogłosek oraz z sylab. Nie musisz uczyć się wszystkiego naraz. Tabela w podsumowaniu na końcu zawiera wszystko.

Jedna rzecz, więcej niż jedna

Masz jednego kota. Potem dostajesz drugiego. Teraz masz więcej niż jednego, więc słowo się zmienia.

  • Mam kota.

  • Mam dwa koty.

Rzeczownik dostał końcówkę: zmieniło się w . To jest liczba mnoga.

Najważniejszą rzecz o niej już znasz: każda liczba mnoga łączy się z , nawet jeśli słowo dla jednej rzeczy jest słowem z het. zmienia się w . Przy więcej niż jednej rzeczy wszystko trafia do kosza de.

Główna końcówka: -en

Większość rzeczowników dostaje -en. Dodać ją jest łatwo. Trudniejsza jest pisownia, bo słowo musi zachować dźwięk swojej samogłoski.

Wskazówki znasz z poziomu A0: pojedyncza litera-samogłoska zamknięta przez spółgłoskę jest krótka. Kiedy nic jej nie zamyka, jest długa.

Wyklaskaj rzeczownik w : jedna sylaba. Teraz wyklaskaj : dwie sylaby. -en dodaje więc nową sylabę, a jak wiesz, jedna spółgłoska między dwiema samogłoskami przechodzi do następnej sylaby, tak jak w słowie : ma-ken.

Przy każdym słowie zostaje więc jedno pytanie: czy samogłoska ma zostać zamknięta i krótka, czy wolna i długa?

Krótka samogłoska: spółgłoskę pisz dwa razy

ma krótkie a, zamknięte przez t. Jeśli dodasz tylko -en, t przejdzie do nowej sylaby: ka-ten. Wtedy nic nie zamyka a, więc jest długie, jak a w słowie . Brzmiałoby to jak katen, a takiego słowa nie ma.

Żeby a zostało krótkie, niderlandzki pisze t dwa razy: kat-ten. Jedno t zostaje i zamyka a, a drugie zaczyna nową sylabę. Podwójną literę wymawiasz tylko raz; jest tam tylko po to, żeby pokazać, że samogłoska jest krótka.

Jedna rzeczWięcej niż jedna

Słowo, które już kończy się na dwie spółgłoski, tego nie potrzebuje. Jedna spółgłoska zostaje, a druga przechodzi dalej, więc nic się nie podwaja: (pies), .

Długa samogłoska: wystarczy jedna litera-samogłoska

ma podwójne o, znak długiej samogłoski. Dodaj -en, a m przejdzie do nowej sylaby: bo-men. Teraz nic nie zamyka o, więc i tak jest długie. Podwójna litera nie jest już potrzebna i wystarczy jedno o: (drzewa).

Jedna rzeczWięcej niż jedna
(tydzień)

Posłuchaj samogłoski w każdej parze. W obu słowach brzmi tak samo; tylko pisownia straciła literę.

Dźwięki zapisywane dwiema literami z poziomu A0, takie jak oe, ie, ui i ei, zostają bez zmian. To już jeden dźwięk i nic się po nich nie podwaja: (kwiat), .

Obie zasady razem

i to obie formy liczby mnogiej, a w pisowni różni je tylko jedno n.

Jedna rzeczWięcej niż jednaDlaczego
(mężczyzna) (mężczyźni)krótkie a, więc n pisze się dwa razy
(księżyc) (księżyce)długie a, więc wystarczy jedno a

Powiedz każde słowo na głos. Dźwięk samogłoski w liczbie mnogiej zostaje taki sam; zmienia się tylko pisownia.

Niektóre słowa zmieniają dźwięk

Niektóre krótkie słowa nie trzymają się zasady dla krótkich samogłosek. Zamiast tego zmienia się ich samogłoska: (dzień) zmienia się w , a (miasto) w .

ma krótkie a, więc można by się spodziewać daggen (takiego słowa nie ma). Ale liczba mnoga to da-gen, z jednym g i długim a. W a zmienia się nawet w e. Takich słów nie zgadniesz z pisowni, więc kiedy jakieś spotkasz, ucz się słowa razem z jego liczbą mnogą.

Druga końcówka: -s

Niektóre słowa nie dostają -en, tylko lekkie -s. Żeby wiedzieć które, posłuchaj ostatniej sylaby.

Weź (stół): ta-fel. Pierwsza sylaba jest akcentowana. Ostatnia jest nieakcentowana, z lekkim e z poziomu A0, tym samym dźwiękiem co w i . Większość słów, które kończą się na nieakcentowane -el, -er albo -en, nie dostaje nowej sylaby. Dodają tylko -s.

Jedna rzeczWięcej niż jedna
(kuchnia)

Spójrz na . Tutaj -en jest częścią słowa, a nie końcówką liczby mnogiej. To nieakcentowana ostatnia sylaba, więc liczba mnoga dodaje -s.

Różnicę słychać w liczbie sylab. ma dwie sylaby, a nadal ma dwie. Ale ma jedną, a ma dwie. Końcówka -en dodaje sylabę; -s nie dodaje.

Wyrazy międzynarodowe

Wiele wyrazów międzynarodowych też dostaje -s, nawet jeśli ostatnia sylaba jest akcentowana. W ostatnia sylaba jest akcentowana, a mimo to liczba mnoga to . Inny przykład to (film): .

Nie wszystkie wyrazy międzynarodowe tak robią. dostaje -en: . Różnicy nie widać w pisowni, więc ucz się liczby mnogiej razem ze słowem.

Słowa zakończone na samogłoskę: apostrof

Niektóre słowa kończą się na jedną literę-samogłoskę, na przykład a, o, i albo u, jak i . Pojedyncza samogłoska na końcu słowa nie ma nic po sobie, więc jest długa.

Jeśli dodasz tylko -s, wyjdzie autos (takiego słowa nie ma). Wtedy s stoi zaraz po o i wygląda, jakby je zamykało, więc o mogłoby wyglądać na krótkie. Żeby temu zapobiec, niderlandzki pisze przed s apostrof, czyli mały przecinek u góry: auto's. Oddziela on s, więc samogłoska zostaje długa.

zmienia się więc w , a w . Apostrofu nie słychać; jest tylko dla oczu.

Z s na z, z f na v

Spójrz na (dom) i . s zmieniło się w z. Posłuchaj: koniec słowa brzmi jak s, ale w słychać miękkie, brzęczące z.

Niderlandzkie słowa prawie nigdy nie kończą się na z ani v, więc na końcu słowa piszesz s albo f. Kiedy dochodzi -en, ostatnia spółgłoska przechodzi do nowej sylaby, hui-zen, i tam pisze się ją jako z. Tak samo jest z f i v.

Najpierw dwa słowa: to list, który wysyłasz pocztą (a nie litera alfabetu), a to winogrono.

Jedna rzeczWięcej niż jednaCo się dzieje
s zmienia się w z
(nos)s zmienia się w z
(róża)s zmienia się w z, a oo w o
f zmienia się w v
f zmienia się w v

Znowu decyduje to samo pytanie. Po długiej samogłosce albo po dźwięku z dwóch liter s zwykle zmienia się w z, a f w v. Po krótkiej samogłosce zamkniętej tylko przez s albo f ta spółgłoska musi zostać, żeby samogłoska była krótka, więc zamiast tego s się podwaja: , oraz , . Tak jest w większości słów. Kilka słów zachowuje swoje s; ucz się ich, kiedy je spotkasz.

Dwie małe grupy

Słowa zakończone na ee. (morze) kończy się na ee. Z -en wyszłyby trzy litery e z rzędu, zeeen (takiego słowa nie ma), co trudno przeczytać. Dlatego niderlandzki stawia dwie kropki nad e w końcówce: -ën. Te kropki znasz z liczebników z poziomu A0: oznaczają, że tu zaczyna się nowa sylaba. ma jedną sylabę, a dwie: zee-ën. Tak samo jest z (pomysł): . Słowo zakończone na ee zwykle dostaje -ën.

Kilka słów z het dostaje -eren. (dziecko) zmienia się w , a (jajko) w . Robi tak tylko kilka słów z het, więc ucz się ich parami. Liczba mnoga i tak łączy się z .

Liczba mnoga w zdaniach

Oto krótka historia z poprzedniej lekcji, najpierw z jednym kotem, a potem z dwoma.

  • Mam kota.

  • Kot jest w ogrodzie.

  • Mam dwa koty.

  • Koty są w ogrodzie.

Zmieniły się trzy rzeczy. Rzeczownik dostał końcówkę. Słowo zniknęło, bo znaczy „jeden” i nigdy nie łączy się z liczbą mnogą; jego miejsce zajęła liczba. I zmienił się czasownik: zmieniło się w .

Czasownik. Dla więcej niż jednej osoby używasz bezokolicznika, a rzeczownik w liczbie mnogiej działa tak samo, jak „oni”. Tak samo jest z : jedno dziecko , więcej dzieci .

Bez liczby, bez rodzajnika. Liczbę możesz też pominąć. Kiedy chodzi ci o „kilka” albo „ogólnie”, nie używasz rodzajnika, tak jak z chlebem w poprzedniej lekcji. Posłuchaj obu zdań: w pierwszym małe słowo prawie znika; w drugim go nie ma.

  • Mam książkę.

  • Mam książki.

Liczba. Liczba mówi, ile czegoś jest, więc rodzajnik nie jest potrzebny. Po liczbie większej niż jeden rzeczownik zwykle stoi w liczbie mnogiej.

  • Mamy trzy rowery.

Kilka słów oznaczających czas i ilość nie przechodzi po liczbie w liczbę mnogą. Jedno znasz już z poziomu A0: , jak w zdaniu „Mam trzydzieści lat”. Liczba mnoga istnieje, ale po liczbie mówi się po niderlandzku . Więcej takich słów poznasz później.

Z de. Kiedy ty i twój słuchacz wiecie, o które chodzi, wraca, tak samo jak przy jednej rzeczy.

  • Dzieci są w ogrodzie.

Spróbuj samodzielnie

Utwórz liczbę mnogą. Przy każdym słowie zapytaj: czy samogłoska jest krótka, czy długa? Czy ostatnia sylaba jest nieakcentowana? Potem sprawdź odpowiedź.

  • (ptak)
  • (banan)
  • (nóż)

Powiedz to po niderlandzku.

  • Koty są w ogrodzie.

Odpowiedzi

  • : ostatnia sylaba jest nieakcentowana (-el), więc dodaj -s.
  • : podwójne aa zmienia się w jedno a, potem dodaj -en.
  • : krótka samogłoska, więc s pisze się dwa razy, potem dodaj -en. A het zmienia się w , jak w każdej liczbie mnogiej.
  • : więcej niż jeden kot, więc , a nie .

Podsumowanie

Nie musisz pamiętać tego wszystkiego dzisiaj. Zachowaj tę tabelę i wracaj do niej.

SłowoLiczba mnoga
Krótka samogłoska i jedna spółgłoskaNapisz spółgłoskę dwa razy, dodaj -en: ,
Podwójna samogłoska (oo, aa, ee) i jedna spółgłoskaJedna litera-samogłoska, dodaj -en: ,
Nieakcentowana ostatnia sylaba (-el, -er, -en)-s: ,
Wiele wyrazów międzynarodowych-s: ,
Jedna litera-samogłoska na końcu-'s: ,
Długa samogłoska albo dźwięk z dwóch liter, potem s albo fZwykle z albo v: , , ,
ee na końcu-ën: ,
Kilka słów z het-eren: ,
Niektóre krótkie słowaSamogłoska się zmienia. Ucz się ich: ,
  • Każda liczba mnoga łączy się z . Przy rzeczach ogólnie nie używaj rodzajnika:
  • Po liczbie używaj liczby mnogiej. Czasownik jest taki jak przy „oni”: , .
  • Nie wiesz? Wybierz -en. Większość rzeczowników je dostaje, a ludzie i tak cię zrozumieją.
  • Kiedy uczysz się nowego rzeczownika, ucz się też jego liczby mnogiej.

Następna lekcja: czas teraźniejszy czasowników regularnych, czyli wzór, według którego odmienia się większość niderlandzkich czasowników.