A1 · lekcja 26 z 26

Codzienne sytuacje: telefon, lekarz, formularze, sklepy

To ostatnia lekcja poziomu A1 i nie ma w niej nowych zasad gramatyki. Zamiast tego wykorzystasz to, co już wiesz, w pięciu miejscach, w których niderlandzki będzie ci potrzebny w pierwszych tygodniach: przez telefon, przy umawianiu wizyty, u lekarza, przy formularzu i w sklepie.

Do każdego miejsca dostajesz kilka stałych zwrotów. Każdego uczysz się w całości, ale każdy z nich składa się z rzeczy, które już znasz, a ta lekcja pokazuje, jak.

We wszystkich pięciu miejscach rozmawiasz z ludźmi, których nie znasz, więc używasz form grzecznościowych: (Pan, Pani) i (Pana, Pani). Gdy mówisz o sobie, nic się nie zmienia: dalej jest ik i mijn.

Przez telefon

Przez telefon nikt nie widzi twojej twarzy, więc pierwsze słowa przedstawiają, kto mówi.

  • Mówi Anna.

Małe słowo znaczy „z”. Zwrot mówi „Z Anną”: rozmawiasz z Anną.

Żeby poprosić o rozmowę z kimś, użyj czasownika modalnego (móc, mieć pozwolenie), z bezokolicznikiem na samym końcu, jak w lekcji 17 poziomu A1. To pytanie tak/nie, więc czasownik modalny stoi na początku. Bezokolicznik to tutaj (rozmawiać).

Przed nazwiskiem mówisz (pan, grzeczne słowo dla mężczyzny) albo (pani, grzeczne słowo dla kobiety).

  • Czy mogę rozmawiać z panem De Vries?

  • Czy mogę rozmawiać z panią Jansen?

Druga osoba może odpowiedzieć tak:

  • Chwileczkę.

  • Dzisiaj nie ma go w biurze.

Pierwsze zdanie to grzeczny sposób, żeby poprosić cię o chwilę cierpliwości. W drugim zdaniu op kantoor to też stały zwrot: znaczy „w biurze” (het kantoor to biuro). Niet stoi przed tym zwrotem z przyimkiem, więc całe zdanie jest przeczeniem.

Teraz chcesz, żeby ta osoba do ciebie oddzwoniła. Czasownik to (oddzwonić): terug znaczy „z powrotem”, a bellen to czasownik „dzwonić (przez telefon)”.

Terugbellen to czasownik rozdzielny (lekcja 20 poziomu A1). W zwykłym zdaniu oznajmującym przedrostek terug odłącza się i idzie na sam koniec.

  • Oddzwonię do Pana, Pani jutro.

Po czasowniku modalnym czasownik znowu jest w całości: bezokolicznik stoi na samym końcu, jako jedno słowo. Czasownik modalny to tutaj (móc, umieć), a z u ma formę kunt.

  • Czy może Pan, Pani do mnie oddzwonić?

Umawianie wizyty

Wizyta to termin, na który umawiają się dwie osoby. Po niderlandzku to (umówione spotkanie, wizyta). Tego zdania naucz się najpierw. Będziesz go używać wiele razy.

  • Chciałbym umówić się na wizytę.

Czasownik modalny to (chcieć), tutaj w formie wil. Z (chętnie) staje się miłą prośbą. Bezokolicznik (robić) stoi na samym końcu, więc „umówić się na wizytę” to een afspraak maken.

Trzy kolejne zdania pomagają ustalić termin.

  • Czy może być jutro?

  • Moja wizyta jest w poniedziałek o dziesiątej.

  • Jutro nie mogę przyjść.

  • W Kan het morgen? czasownik modalny stoi na początku, bo to pytanie tak/nie. Na końcu nie ma bezokolicznika: to krótkie pytanie jest stałym zwrotem. het to bezosobowe het, jak w Het is druk. Niczego nie nazywa, ale wszyscy wiedzą, że chodzi o wizytę. Dzień albo godzinę, którą chcesz, postaw na końcu.
  • W trzecim zdaniu niet stoi tuż przed bezokolicznikiem komen, na samym końcu.

W Holandii pierwszy lekarz, do którego idziesz, to lekarz rodzinny, . Pierwszą wizytę często umawiasz przez telefon. Wyobraź sobie, że jesteś Sarą Ahmadi. Słuchaj zdanie po zdaniu: rozmowa jest grzeczna i na końcu słychać u.

KtoNiderlandzkiZnaczenie
PrzychodniaPrzychodnia lekarza rodzinnego De Linde, dzień dobry.
Ty (Sara)Dzień dobry, mówi Sara Ahmadi. Chciałabym umówić się na wizytę.
PrzychodniaCzy może być jutro o wpół do dziesiątej?
Ty (Sara)Tak, dobrze. Dziękuję.

Zaczynasz od met i swojego imienia, tak jak Anna. Następnym razem podaj własne imię. I spójrz na godzinę: half tien to wpół do dziesiątej, bo half znaczy w połowie drogi do następnej godziny.

U lekarza

Nie potrzebujesz wszystkich słów o ciele. Te sześć wystarczy na większość wizyt. Słuchaj rodzajnika przy każdym z nich, bo każdego rzeczownika nadal uczysz się z rodzajnikiem.

NiderlandzkiZnaczenie
głowa
gardło
brzuch
plecy
noga
ręka

Słowo na ból to (ból). Są dwa częste sposoby, żeby powiedzieć, gdzie boli.

  • Mam ból w brzuchu.

  • Bolą mnie plecy.

W pierwszym zdaniu używasz hebben, potem pijn, a potem zwrotu z przyimkiem in i mijn. Przed pijn nie ma een, bo bólu nie da się policzyć.

W drugim zdaniu część ciała stoi na początku, a doet pochodzi od doen. Doet pijn to stały zwrot, który znaczy „boli”.

Niderlandzki często łączy dwa słowa w jedno. Słowo zrobione z dwóch połączonych słów to wyraz złożony. U lekarza bardzo przydają się dwa wyrazy złożone.

  • ból głowy (hoofd + pijn)

  • ból gardła (keel + pijn)

O rodzajniku decyduje ostatnie słowo. Pijn to słowo z de, więc oba wyrazy złożone też są słowami z de. Więcej o wyrazach złożonych pokaże późniejsza lekcja. Gdy mówisz, że coś takiego masz, pomijasz rodzajnik, tak jak przy samym pijn.

  • Boli mnie głowa.

Lekarz chce też wiedzieć, od jak dawna masz ten problem. Naucz się (od kiedy) jako jednego kawałka. Odpowiadasz słowem sinds (od) i dniem. Nadal używasz czasu teraźniejszego, bo problem wciąż trwa.

Oto krótka wizyta. Dzisiaj ty jesteś pacjentem.

KtoNiderlandzkiZnaczenie
LekarzDzień dobry. W czym problem?
TyJestem chory.
LekarzOd kiedy?
TyOd poniedziałku.
LekarzGdzie boli?
TyMam ból w gardle.

Wypełnianie formularza

Nad każdą rubryką w formularzu jest napis, który mówi, co wpisać. Te napisy to rzeczowniki, więc ucz się każdego z rodzajnikiem.

NiderlandzkiZnaczenie
imię
nazwisko
adres
kod pocztowy (cztery cyfry i dwie litery)
miejscowość, w której mieszkasz
data urodzenia
numer telefonu
podpis

Znasz (przed) i (za). voornaam to imię, które stoi z przodu, a achternaam to nazwisko, które stoi z tyłu.

Przy okienku urzędnik czyta napisy na głos i mówi do ciebie uw.

  • Jakie jest Pana, Pani nazwisko?

  • Jak to się pisze?

Słowo po słowie drugie pytanie brzmi „Jak Pan, Pani to pisze?”, a znaczy: proszę to przeliterować. Czasownik to (pisać). Z u ma formę schrijft: temat schrijf + t. Odpowiadasz nazwami liter, jedna po drugiej.

Urzędnik pyta też o datę urodzenia. Oto jeden przykład, powiedziany w całości.

  • Jaka jest Pana, Pani data urodzenia?

  • Trzeci maja tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego.

Na koniec urzędnik pokazuje ci linię w formularzu.

  • Proszę tu podpisać.

To krótkie polecenie ma tylko bezokolicznik tekenen (podpisać), jak Niet roken, ale bez niet. Dodanie alstublieft sprawia, że jest grzeczne.

Płacenie w sklepie

Dwa słowa mówią w sklepie, jak płacisz.

  • płacić kartą bankową

  • gotówką

Oto cztery zdania przy kasie i to, jak każde z nich jest zbudowane.

ZdanieJak jest zbudowane
(Czy mogę zapłacić kartą?)Kan to czasownik modalny. Pinnen to bezokolicznik na samym końcu.
(Czy mogę dostać reklamówkę?)Tasje to zdrobnienie. W sklepie znaczy po prostu reklamówkę.
(Chciałbym zapłacić.)Wil graag to miła prośba. Betalen (płacić) stoi na samym końcu.
(To jest za drogie.)Te (za) stoi przed przymiotnikiem duur.

Teraz przy kasie. Kasjer mówi do ciebie u, a ty odpowiadasz tak samo. Słuchaj zdanie po zdaniu.

KtoNiderlandzkiZnaczenie
KasjerTo jest sześć euro pięćdziesiąt.
KasjerKartą czy gotówką?
TyKartą, poproszę.
KasjerCzy chce Pan, Pani paragon?
TyNie, dziękuję.
KasjerMiłego dnia!

Of łączy dwa wybory. Po twoim wyborze graag działa jak „proszę”. De bon to paragon, a wilt to forma willen dla u.

Spróbuj samodzielnie

Co mówisz? Powiedz to na głos, używając zdań z tej lekcji.

  1. Dzwonisz do biura. Chcesz rozmawiać z panią Jansen.
  2. Dzwonisz do lekarza rodzinnego. Chcesz umówić się na wizytę.
  3. Bolą cię plecy.
  4. Jutro nie możesz przyjść na swoją wizytę.
  5. Przy kasie chcesz zapłacić kartą.

Odpowiedzi

  1. (Czy mogę rozmawiać z panią Jansen?)
  2. (Chciałbym umówić się na wizytę.)
  3. (Bolą mnie plecy.)
  4. (Jutro nie mogę przyjść.)
  5. (Czy mogę zapłacić kartą?)

Podsumowanie

Zachowaj tę tabelę. Ma jedno przydatne zdanie na każde miejsce.

MiejsceJedno przydatne zdanieZnaczenie
TelefonCzy może Pan, Pani do mnie oddzwonić?
WizytaChciałbym umówić się na wizytę.
LekarzMam ból w brzuchu.
FormularzJaka jest Pana, Pani data urodzenia?
SklepCzy mogę zapłacić kartą?
  • Do ludzi, których nie znasz, mów u i uw, a o sobie ik i mijn.
  • Czasownik modalny z bezokolicznikiem na samym końcu buduje wiele z tych zdań: Mag ik ... spreken?, Kan ik pinnen?, Ik wil graag betalen.
  • Czasownik rozdzielny, taki jak terugbellen, po czasowniku modalnym znowu łączy się w całość na samym końcu.
  • Słowa o ciele i napisy w formularzu to rzeczowniki: ucz się każdego z rodzajnikiem. Wyraz złożony ma rodzajnik swojego ostatniego słowa.

Masz za sobą poziom A1. Umiesz powiedzieć, kim jesteś, zadawać pytania, zaprzeczać, planować i mówić, co lubisz. Teraz umiesz też używać niderlandzkiego przez telefon, u lekarza, przy okienku i w sklepie.

Następna lekcja: zaczyna się poziom A2 i uczysz się mówić o przeszłości.