Zullen i hoeven
Ta lekcja dodaje trzy kolejne czasowniki, które działają jak czasowniki modalne: wysyłają bezokolicznik na sam koniec. Każdy z nich ma własne zadanie.
- patrzy w przyszłość: obietnica albo oferta.
- mówi, że coś nie jest potrzebne.
- mówi „zróbmy” albo „zlecić to komuś”.
Zullen: patrzenie w przyszłość
Zullen patrzy w przyszłość, na później. Używasz go do obietnicy, do tego, co się stanie, i do oferty. Tak jak kunnen, to czasownik nieregularny.
| Kto | Forma |
|---|---|
| ik | |
| jij, u | albo |
| hij, zij (ona), het | , , |
| wij, jullie, zij (oni, one) | , , |
Zwróć uwagę na dwie rzeczy:
- Ik i hij nie mają -t: ik zal, hij zal, tak jak ik kan i hij kan. (Hij zalt nie istnieje.)
- Dla jij są dwie formy i obie są poprawne: jij zult i jij zal. Usłyszysz obie. Zult zachowuje u z zullen, więc łatwo ją zapamiętać.
Szyk zdania jest taki sam jak z kunnen: zullen stoi na drugim miejscu, a bezokolicznik idzie na sam koniec.
Jutro będę pracować.
Ona przeczyta tę książkę.
Zobaczysz.
Określenie czasu na początku działa tak jak przy czasownikach modalnych: zal zostaje na drugim miejscu, a ik idzie za nim.
Plany: z zullen czy bez?
Żeby mówić o jutrze, nie zawsze potrzebujesz zullen. Dwa codzienne sposoby to czas teraźniejszy z określeniem czasu oraz gaan z bezokolicznikiem. Oto one obok zullen. Posłuchaj ich jednego po drugim.
| Niderlandzki | Znaczenie | Brzmi jak |
|---|---|---|
| Jutro pracuję. | zwykły fakt o jutrze | |
| Jutro zamierzam pracować. | plan | |
| Jutro będę pracować. | obietnica |
Fakty są we wszystkich trzech takie same, ale odczucie jest inne. Przy zal druga osoba może ufać, że naprawdę to zrobisz. W codziennej rozmowie najczęstsze są dwa pierwsze.
Oferty: Zal ik ...? Zullen we ...?
Zullen ma drugie zadanie w pytaniach. Pytanie, które zaczyna się od zal ik albo zullen we, to oferta albo propozycja. W pytaniu czasownik stoi na początku, więc zal albo zullen stoi na początku, a bezokolicznik zostaje na samym końcu.
Mam zrobić kawę?
Mam zapłacić?
Mam pomóc?
Z zal ik oferujesz, że zrobisz coś dla kogoś. Pytasz: „Chcesz, żebym to zrobił?”
Zatańczymy?
Z zullen we proponujesz coś dla was obojga. Użyj formy krótkiej we (lekcja 23 poziomu A1), bo nie kładziesz nacisku na to, kto to robi.
Hoeven: nie musisz
W lekcji 17 poziomu A1 było, że moet niet nie znaczy „nie musieć”. Znaczy „nie powinno się”. Jak więc powiedzieć „nie muszę”? Niderlandzki ma na to osobny czasownik: hoeven. To przeciwieństwo moeten.
Muszę pracować.
Nie muszę pracować.
Hoeven to czasownik regularny. Jego temat to hoef: na końcu tematu v pisze się jako f.
| Kto | Forma |
|---|---|
| ik | |
| jij, u | |
| hij, zij (ona), het | , |
| wij, jullie, zij (oni, one) | , , |
Hoeven ma dwie zasady.
Zasada pierwsza: zwykle idzie z niet albo geen. Hoeven służy do mówienia „nie trzeba”, więc idzie z niet albo geen. Dla „tak, muszę” użyj moeten.
Zasada druga: przynosi małe słowo te. Stawiasz te tuż przed bezokolicznikiem na samym końcu.
Najpierw wzór z niet:
Dziś nie muszę pracować.
On nie musi przychodzić.
Nie musimy czekać.
Posłuchaj końca każdej linijki: niet te werken, niet te komen, niet te wachten.
Teraz wzór z geen:
Nie musisz pić kawy.
Ona nie musi kupować książki.
Znowu te i bezokolicznik stoją na końcu. Przy czasowniku rozdzielnym te idzie między przedrostek a resztę czasownika: op te bellen. Na razie ćwicz z czasownikami, które nie są rozdzielne.
Uważaj: to te to nie jest te, które przed przymiotnikiem znaczy „za”. Porównaj:
Jest za późno.
On nie musi przychodzić.
W pierwszej linijce te znaczy „za”. W drugiej te to tylko małe słowo, które idzie z hoeven, i go nie tłumaczysz.
Hoeven niet czy moeten niet?
Te dwa zdania wyglądają prawie tak samo, ale mówią co innego.
Nie musisz przychodzić. (Możesz przyjść albo nie: oba wyjścia są dobre.)
Nie powinieneś przychodzić. (Proszę, nie przychodź.)
Pierwsze jest spokojne, drugie to ostrzeżenie. Dlatego nigdy nie używaj moet niet w znaczeniu „nie musieć”. Zauważ też, że drugie zdanie nie ma te: moeten działa jak kunnen i nie potrzebuje te.
Czasem usłyszysz hoeven bez niet i bez geen. Wtedy często idzie z dwoma słowami alleen maar, które razem znaczą „tylko”.
Musisz tylko zadzwonić.
To przyjazny sposób, żeby powiedzieć: to wszystko, co musisz zrobić. Na razie wystarczy, że to rozpoznasz.
Laten: „zróbmy” i „zlecić to komuś”
Trzeci czasownik to laten (pozwalać). Ma więcej niż jedno zadanie; tutaj poznasz dwa, których będziesz używać najczęściej.
Temat to laat. Kończy się już na t, więc nic nie dodajesz i dlatego wszystkie formy liczby pojedynczej są takie same.
| Kto | Forma |
|---|---|
| ik | |
| jij, u, hij, zij (ona), het | , |
| wij, jullie, zij (oni, one) |
Zadanie pierwsze: „zróbmy”. Laten we na początku zdania, z bezokolicznikiem na samym końcu, to przyjazna propozycja, żebyście zrobili coś razem.
Chodźmy.
Napijmy się kawy.
Działa tak samo jak Zullen we ...?, ale to nie jest pytanie: nie pytasz, tylko proponujesz.
Zadanie drugie: „zlecić to komuś”. Tutaj nie robisz pracy sam. Robi ją ktoś inny, a ty to załatwiasz.
Oddaję rower do naprawy.
On oddaje samochód do umycia.
Znasz maken jako „robić”, ale tutaj znaczy „naprawiać”. Nowe słowo wassen znaczy „myć”. Bezokolicznik stoi na samym końcu i nie ma te.
Czas przeszły prosty: zou i hoefde
I zullen, i hoeven mają czas przeszły prosty (lekcje 4 i 5 poziomu A2).
Czas przeszły prosty od zullen to w liczbie pojedynczej i w liczbie mnogiej. Nie używaj go, żeby opowiedzieć, co stało się wczoraj. Ma inne zadania, a pokaże je następna lekcja.
Hoeven jest regularny, więc jego czas przeszły prosty budujesz jak w lekcji 4 poziomu A2. Sprawdź surowy temat: hoev. v nie jest spółgłoską bezdźwięczną, więc końcówka to -de. Piszesz f z tematu, jak w leefde: , .
Dwie zasady zostają takie same: niet albo geen oraz te przed bezokolicznikiem.
Wczoraj musiałem pracować.
Wczoraj nie musiałem pracować.
Posłuchaj wszystkich trzech razem
Anna i Tom są w domu w sobotę rano.
| Kto | Niderlandzki | Znaczenie |
|---|---|---|
| Anna | Musisz dziś pracować? | |
| Tom | Nie, dziś nie muszę pracować. | |
| Anna | Napijmy się kawy. | |
| Tom | Mam zrobić kawę? | |
| Anna | Tak, poproszę. |
Anna pyta z moeten, a Tom odpowiada z hoeven: nie trzeba. Pytanie i odpowiedź często tak wyglądają. Linijka trzecia używa laten do propozycji, a linijka czwarta używa zullen do oferty.
Spróbuj samodzielnie
Najpierw powiedz to po niderlandzku na głos, potem sprawdź odpowiedź.
- Twój sąsiad niesie ciężką torbę. Oferujesz pomoc.
- Ktoś mówi: „Ik moet werken.” Mówisz odwrotnie: nie musisz pracować.
- Proponujesz koledze, żebyście poszli razem.
- Twój rower jest zepsuty. Warsztat go naprawi. Mówisz o tym koledze.
- Mówisz koleżance, że nie musi kupować książki.
- Mówisz, że wczoraj nie musiałeś pracować.
- Które zdanie znaczy „Proszę, nie przychodź”? Je hoeft niet te komen. czy Je moet niet komen.
- Popraw błędy: (a) Ik hoef niet werken. (b) Zij zalt het boek lezen.
Odpowiedzi
- — Mam pomóc?
- — Nie muszę pracować.
- — Chodźmy.
- — Oddaję rower do naprawy.
- — Ona nie musi kupować książki.
- — Wczoraj nie musiałem pracować.
- — Nie powinieneś przychodzić. Drugie zdanie mówi tylko, że nie musisz.
- (a) — Brakowało małego słowa te. (b) — Po zij (ona) zal nie ma -t.
Teraz powiedz to na głos. Powiedz komuś jedną rzecz, którą zrobisz jutro, i jedną, której dziś nie musisz robić.
Podsumowanie
- Zullen patrzy w przyszłość: ik zal, hij zal, jij zult (albo jij zal), wij zullen. Bezokolicznik idzie na sam koniec.
- Do planu wystarczy czas teraźniejszy z określeniem czasu albo gaan. Zullen często brzmi jak obietnica.
- Hoeven znaczy „nie musieć”. Zwykle idzie z niet albo geen, a te stoi tuż przed bezokolicznikiem. To nie to samo co moet niet (nie powinno się).
- Czas przeszły prosty: zou, zouden; ik hoefde, wij hoefden.
| Czasownik | Do czego służy | Przykład |
|---|---|---|
| zullen | obietnica | (Jutro będę pracować.) |
| zal ik ...? | oferta | (Mam pomóc?) |
| zullen we ...? | propozycja | (Zatańczymy?) |
| hoeven | nie trzeba | (Nie muszę pracować.) |
| laten we | „zróbmy” | (Chodźmy.) |
| laten | zlecić to komuś | (Oddaję rower do naprawy.) |
Następna lekcja: zou, czas przeszły prosty od zullen, i do czego służy: uprzejme prośby i wyobrażone sytuacje.