A2 · lekcja 6 z 31

Zullen i hoeven

Ta lekcja dodaje trzy kolejne czasowniki, które działają jak czasowniki modalne: wysyłają bezokolicznik na sam koniec. Każdy z nich ma własne zadanie.

  • patrzy w przyszłość: obietnica albo oferta.
  • mówi, że coś nie jest potrzebne.
  • mówi „zróbmy” albo „zlecić to komuś”.

Zullen: patrzenie w przyszłość

Zullen patrzy w przyszłość, na później. Używasz go do obietnicy, do tego, co się stanie, i do oferty. Tak jak kunnen, to czasownik nieregularny.

KtoForma
ik
jij, u albo
hij, zij (ona), het, ,
wij, jullie, zij (oni, one), ,

Zwróć uwagę na dwie rzeczy:

  • Ik i hij nie mają -t: ik zal, hij zal, tak jak ik kan i hij kan. (Hij zalt nie istnieje.)
  • Dla jij są dwie formy i obie są poprawne: jij zult i jij zal. Usłyszysz obie. Zult zachowuje u z zullen, więc łatwo ją zapamiętać.

Szyk zdania jest taki sam jak z kunnen: zullen stoi na drugim miejscu, a bezokolicznik idzie na sam koniec.

  • Jutro będę pracować.

  • Ona przeczyta tę książkę.

  • Zobaczysz.

Określenie czasu na początku działa tak jak przy czasownikach modalnych: zal zostaje na drugim miejscu, a ik idzie za nim.

Plany: z zullen czy bez?

Żeby mówić o jutrze, nie zawsze potrzebujesz zullen. Dwa codzienne sposoby to czas teraźniejszy z określeniem czasu oraz gaan z bezokolicznikiem. Oto one obok zullen. Posłuchaj ich jednego po drugim.

NiderlandzkiZnaczenieBrzmi jak
Jutro pracuję.zwykły fakt o jutrze
Jutro zamierzam pracować.plan
Jutro będę pracować.obietnica

Fakty są we wszystkich trzech takie same, ale odczucie jest inne. Przy zal druga osoba może ufać, że naprawdę to zrobisz. W codziennej rozmowie najczęstsze są dwa pierwsze.

Oferty: Zal ik ...? Zullen we ...?

Zullen ma drugie zadanie w pytaniach. Pytanie, które zaczyna się od zal ik albo zullen we, to oferta albo propozycja. W pytaniu czasownik stoi na początku, więc zal albo zullen stoi na początku, a bezokolicznik zostaje na samym końcu.

  • Mam zrobić kawę?

  • Mam zapłacić?

  • Mam pomóc?

Z zal ik oferujesz, że zrobisz coś dla kogoś. Pytasz: „Chcesz, żebym to zrobił?”

  • Zatańczymy?

Z zullen we proponujesz coś dla was obojga. Użyj formy krótkiej we (lekcja 23 poziomu A1), bo nie kładziesz nacisku na to, kto to robi.

Hoeven: nie musisz

W lekcji 17 poziomu A1 było, że moet niet nie znaczy „nie musieć”. Znaczy „nie powinno się”. Jak więc powiedzieć „nie muszę”? Niderlandzki ma na to osobny czasownik: hoeven. To przeciwieństwo moeten.

  • Muszę pracować.

  • Nie muszę pracować.

Hoeven to czasownik regularny. Jego temat to hoef: na końcu tematu v pisze się jako f.

KtoForma
ik
jij, u
hij, zij (ona), het,
wij, jullie, zij (oni, one), ,

Hoeven ma dwie zasady.

Zasada pierwsza: zwykle idzie z niet albo geen. Hoeven służy do mówienia „nie trzeba”, więc idzie z niet albo geen. Dla „tak, muszę” użyj moeten.

Zasada druga: przynosi małe słowo te. Stawiasz te tuż przed bezokolicznikiem na samym końcu.

Najpierw wzór z niet:

  • Dziś nie muszę pracować.

  • On nie musi przychodzić.

  • Nie musimy czekać.

Posłuchaj końca każdej linijki: niet te werken, niet te komen, niet te wachten.

Teraz wzór z geen:

  • Nie musisz pić kawy.

  • Ona nie musi kupować książki.

Znowu te i bezokolicznik stoją na końcu. Przy czasowniku rozdzielnym te idzie między przedrostek a resztę czasownika: op te bellen. Na razie ćwicz z czasownikami, które nie są rozdzielne.

Uważaj: to te to nie jest te, które przed przymiotnikiem znaczy „za”. Porównaj:

  • Jest za późno.

  • On nie musi przychodzić.

W pierwszej linijce te znaczy „za”. W drugiej te to tylko małe słowo, które idzie z hoeven, i go nie tłumaczysz.

Hoeven niet czy moeten niet?

Te dwa zdania wyglądają prawie tak samo, ale mówią co innego.

  • Nie musisz przychodzić. (Możesz przyjść albo nie: oba wyjścia są dobre.)

  • Nie powinieneś przychodzić. (Proszę, nie przychodź.)

Pierwsze jest spokojne, drugie to ostrzeżenie. Dlatego nigdy nie używaj moet niet w znaczeniu „nie musieć”. Zauważ też, że drugie zdanie nie ma te: moeten działa jak kunnen i nie potrzebuje te.

Czasem usłyszysz hoeven bez niet i bez geen. Wtedy często idzie z dwoma słowami alleen maar, które razem znaczą „tylko”.

  • Musisz tylko zadzwonić.

To przyjazny sposób, żeby powiedzieć: to wszystko, co musisz zrobić. Na razie wystarczy, że to rozpoznasz.

Laten: „zróbmy” i „zlecić to komuś”

Trzeci czasownik to laten (pozwalać). Ma więcej niż jedno zadanie; tutaj poznasz dwa, których będziesz używać najczęściej.

Temat to laat. Kończy się już na t, więc nic nie dodajesz i dlatego wszystkie formy liczby pojedynczej są takie same.

KtoForma
ik
jij, u, hij, zij (ona), het,
wij, jullie, zij (oni, one)

Zadanie pierwsze: „zróbmy”. Laten we na początku zdania, z bezokolicznikiem na samym końcu, to przyjazna propozycja, żebyście zrobili coś razem.

  • Chodźmy.

  • Napijmy się kawy.

Działa tak samo jak Zullen we ...?, ale to nie jest pytanie: nie pytasz, tylko proponujesz.

Zadanie drugie: „zlecić to komuś”. Tutaj nie robisz pracy sam. Robi ją ktoś inny, a ty to załatwiasz.

  • Oddaję rower do naprawy.

  • On oddaje samochód do umycia.

Znasz maken jako „robić”, ale tutaj znaczy „naprawiać”. Nowe słowo wassen znaczy „myć”. Bezokolicznik stoi na samym końcu i nie ma te.

Czas przeszły prosty: zou i hoefde

I zullen, i hoeven mają czas przeszły prosty (lekcje 4 i 5 poziomu A2).

Czas przeszły prosty od zullen to w liczbie pojedynczej i w liczbie mnogiej. Nie używaj go, żeby opowiedzieć, co stało się wczoraj. Ma inne zadania, a pokaże je następna lekcja.

Hoeven jest regularny, więc jego czas przeszły prosty budujesz jak w lekcji 4 poziomu A2. Sprawdź surowy temat: hoev. v nie jest spółgłoską bezdźwięczną, więc końcówka to -de. Piszesz f z tematu, jak w leefde: , .

Dwie zasady zostają takie same: niet albo geen oraz te przed bezokolicznikiem.

  • Wczoraj musiałem pracować.

  • Wczoraj nie musiałem pracować.

Posłuchaj wszystkich trzech razem

Anna i Tom są w domu w sobotę rano.

KtoNiderlandzkiZnaczenie
AnnaMusisz dziś pracować?
TomNie, dziś nie muszę pracować.
AnnaNapijmy się kawy.
TomMam zrobić kawę?
AnnaTak, poproszę.

Anna pyta z moeten, a Tom odpowiada z hoeven: nie trzeba. Pytanie i odpowiedź często tak wyglądają. Linijka trzecia używa laten do propozycji, a linijka czwarta używa zullen do oferty.

Spróbuj samodzielnie

Najpierw powiedz to po niderlandzku na głos, potem sprawdź odpowiedź.

  1. Twój sąsiad niesie ciężką torbę. Oferujesz pomoc.
  2. Ktoś mówi: „Ik moet werken.” Mówisz odwrotnie: nie musisz pracować.
  3. Proponujesz koledze, żebyście poszli razem.
  4. Twój rower jest zepsuty. Warsztat go naprawi. Mówisz o tym koledze.
  5. Mówisz koleżance, że nie musi kupować książki.
  6. Mówisz, że wczoraj nie musiałeś pracować.
  7. Które zdanie znaczy „Proszę, nie przychodź”? Je hoeft niet te komen. czy Je moet niet komen.
  8. Popraw błędy: (a) Ik hoef niet werken. (b) Zij zalt het boek lezen.

Odpowiedzi

  1. — Mam pomóc?
  2. — Nie muszę pracować.
  3. — Chodźmy.
  4. — Oddaję rower do naprawy.
  5. — Ona nie musi kupować książki.
  6. — Wczoraj nie musiałem pracować.
  7. — Nie powinieneś przychodzić. Drugie zdanie mówi tylko, że nie musisz.
  8. (a) — Brakowało małego słowa te. (b) — Po zij (ona) zal nie ma -t.

Teraz powiedz to na głos. Powiedz komuś jedną rzecz, którą zrobisz jutro, i jedną, której dziś nie musisz robić.

Podsumowanie

  • Zullen patrzy w przyszłość: ik zal, hij zal, jij zult (albo jij zal), wij zullen. Bezokolicznik idzie na sam koniec.
  • Do planu wystarczy czas teraźniejszy z określeniem czasu albo gaan. Zullen często brzmi jak obietnica.
  • Hoeven znaczy „nie musieć”. Zwykle idzie z niet albo geen, a te stoi tuż przed bezokolicznikiem. To nie to samo co moet niet (nie powinno się).
  • Czas przeszły prosty: zou, zouden; ik hoefde, wij hoefden.
CzasownikDo czego służyPrzykład
zullenobietnica (Jutro będę pracować.)
zal ik ...?oferta (Mam pomóc?)
zullen we ...?propozycja (Zatańczymy?)
hoevennie trzeba (Nie muszę pracować.)
laten we„zróbmy” (Chodźmy.)
latenzlecić to komuś (Oddaję rower do naprawy.)

Następna lekcja: zou, czas przeszły prosty od zullen, i do czego służy: uprzejme prośby i wyobrażone sytuacje.