A2 · lekcja 11 z 31

Zaimki w funkcji dopełnienia: hen i hun

Ta lekcja jest o dwóch podobnych słowach dla grupy ludzi: hen i hun. Oba już znasz.

Wyobraź sobie, że obok ciebie właśnie wprowadziła się rodzina. Przez całą lekcję mówisz o nich: o ich rzeczach, o tym, co im robisz, i o tym, co im dajesz. Za każdym razem wybierasz między hen a hun.

Dwa słowa, jedna litera różnicy

Różni je tylko jedna litera, więc łatwo je pomylić. Ale nie brzmią tak samo. (ich) ma takie samo krótkie e jak , a (ich, czyje?) ma takie samo krótkie u jak .

Znasz już jedno zadanie każdego z tych słów:

  • hun znaczy „ich” (czyje?).
  • hen znaczy „ich” (kogo?): ludzie, do których kieruje się czynność.

Ta lekcja jeszcze raz pokazuje oba zadania, a potem dodaje dwie nowe rzeczy: co się dzieje po przyimku i co się dzieje, kiedy dajesz coś ludziom.

Hun: ich (czyje?)

Hun to zaimek dzierżawczy. Stoi przed rzeczownikiem, tak jak mijn i onze, i mówi, że właścicielami jest grupa ludzi, na przykład rodzina z sąsiedztwa.

  • ich dom

  • To jest ich pies.

Hun nigdy się nie zmienia. Jest takie samo przed każdym rzeczownikiem: (ich książka), (ich samochód).

Hen: sami ludzie

Widzisz tę rodzinę, pomagasz im, znasz ich. Za każdym razem czynność kieruje się do nich. Zaimek w funkcji dopełnienia dla grupy ludzi to hen.

  • Widzę ich.

  • My im pomagamy.

  • Znasz ich?

Oto prosty sposób, żeby je odróżnić. Po hun od razu stoi rzeczownik: hun hond. Po hen nie ma rzeczownika. Stoi samo, bo to są sami ludzie.

Hen jest tylko dla ludzi. Dla rzeczy to słowo brzmi ze.

  • Książki? Widzę je.

Po przyimku: zawsze hen

Teraz pierwsza nowa rzecz. Przyimki takie jak (dla), (z) i (do) stały do tej pory przed rzeczownikiem z rodzajnikiem (de tafel), przed imieniem (Anna) albo przed innym zaimkiem, jak w (ze mną). Przed grupą ludzi słowo po przyimku to zawsze hen, a te dwa słowa stoją razem.

  • dla nich

  • z nimi

  • do nich

A tak wyglądają w zdaniach:

  • Ten prezent jest dla nich.

  • Idę z nimi.

  • Patrzymy na nich.

Dwie uwagi do tych zdań. Meegaan znaczy „iść z kimś”. To czasownik rozdzielny, tak jak (zabierać ze sobą), więc jego przedrostek mee idzie na sam koniec. A kijken naar znaczy „patrzeć na”: ucz się kijken i naar razem.

Nie ma znaczenia, jaki to przyimek ani jaki czasownik stoi przed nim. Po przyimku nigdy nie używasz hun.

Dawanie im czegoś

Teraz druga nowa rzecz. Chcesz powitać rodzinę, więc dajesz im różne rzeczy. Kiedy dajesz, biorą w tym udział dwie strony: rzecz, którą dajesz, i ludzie, którzy ją dostają. Czasownik to (dawać), a jego formy już znasz: , , , .

Po niderlandzku można powiedzieć „daję im książkę” na dwa sposoby i oba znaczą to samo.

Z aan. (do, dla) to przyimek, więc ludzie po nim to hen, tak jak w poprzedniej części. Najpierw jest rzecz, potem aan hen.

  • Daję książkę im.

Bez aan. Opuść aan, a wtedy najpierw są ludzie, a rzecz po nich. Teraz nie ma przyimka i słowo dla ludzi to hun.

  • Daję im książkę.

  • Ona daje im prezent.

W drugiej linijce zij geeft to jedna kobieta, bo czasownik kończy się na -t. Ci, którzy dostają prezent, to grupa.

Dlaczego tutaj hun? Sposób na zapamiętanie: prezent idzie do nich i staje się ich własnością, więc wraca słowo „ich” (czyje?), czyli hun. Zmienia to tylko przyimek: po aan, tak jak po voor i met, jest hen.

(wysyłać) działa tak samo. to list.

  • Wysyłam im list.

Z aan ludzie to znowu hen, tak samo jak przy geven. Na razie wystarczą geven i sturen. Kilka innych czasowników działa tak samo, poznasz je, czytając więcej po niderlandzku.

Zasada w dwóch linijkach

  • hun jest dla właścicieli () i dla ludzi, którzy coś dostają, kiedy nie ma przyimka ().
  • hen jest dla ludzi, do których kieruje się czynność (), i zawsze stoi po przyimku (, ).

Kiedy nie masz pewności, zadaj sobie te pytania w tej kolejności i zatrzymaj się przy pierwszym „tak”.

  1. Czy tuż przed nim stoi przyimek, na przykład voor, met albo aan? Wtedy to hen, jak w .
  2. Czy mówi, czyje coś jest? Wtedy to hun, jak w .
  3. Czy coś jest dawane albo wysyłane tym ludziom? Wtedy to hun, jak w
  4. W przeciwnym razie widzisz ich, pomagasz im albo ich znasz. Wtedy to hen, jak w

Jeszcze jedna wskazówka. Jeśli po hun stoi de, het albo een, nie może ono znaczyć „ich” (czyje?). Rzeczownik może mieć przed sobą rodzajnik albo zaimek dzierżawczy, ale nigdy oba naraz. Dlatego w zdaniu Ik geef hun het boek słowo hun to ludzie, którzy dostają książkę.

Co słyszysz na co dzień

Wielu ludzi w ogóle nie wybiera między hen a hun. Na „ich” i „im” mówią , a ze pasuje do obu zadań.

Staranny niderlandzkiCodzienna mowa
(Widzę ich.) (Widzę ich.)
(Daję im książkę.) (Daję im książkę.)

Czyli ze to łatwy wybór i jest poprawny. Ale nie może zastąpić hun przed rzeczownikiem: „ich dom” to nadal hun huis. Po przyimku, na przykład voor albo met, zostaw hen. W starannym piśmie, na przykład w liście albo formularzu, i na egzaminie trzymaj się zasady.

Usłyszysz też, że ludzie zamieniają te dwa słowa, najczęściej mówiąc hun tam, gdzie zasada wymaga hen. To częste, ale standardem jest zasada.

Możesz też usłyszeć hun hebben w znaczeniu „oni mają”. To nie jest standardowy niderlandzki. Kiedy grupa wykonuje czynność, grupa jest podmiotem, a zaimek w funkcji podmiotu to zij.

  • oni mają

Mów i pisz zij hebben. Hun nigdy nie jest podmiotem.

Spróbuj samodzielnie

Najpierw powiedz na głos całe zdanie z brakującym słowem. Potem sprawdź odpowiedź. Brakujące słowo to hen, hun albo zij.

  1. Zij drinken ... koffie. (Oni piją swoją kawę.)
  2. Ik roep ..., niet jullie. (Wołam ich, nie was.)
  3. Wij kijken naar ... (Patrzymy na nich.)
  4. Ik stuur ... een brief. (Wysyłam im list.)
  5. Ik geef het boek aan ... (Daję książkę im.)
  6. ... hebben de auto. (Oni mają samochód.)
  7. Powiedz to tak, jak na co dzień: Ik ken hen niet. (Nie znam ich.)

Odpowiedzi

  1. (Oni piją swoją kawę.) — hun: stoi przed rzeczownikiem i mówi, czyja to kawa.
  2. (Wołam ich, nie was.) — hen: czynność kieruje się do nich.
  3. (Patrzymy na nich.) — hen: przed nim stoi przyimek.
  4. (Wysyłam im list.) — hun: list idzie do nich i nie ma przyimka.
  5. (Daję książkę im.) — hen: aan to przyimek.
  6. (Oni mają samochód.) — zij: grupa wykonuje czynność, więc jest podmiotem.
  7. (Nie znam ich.) — ze to codzienne słowo na „ich”.

Teraz pomyśl o grupie ludzi, których znasz, na przykład o sąsiadach albo kolegach z pracy. Powiedz o nich na głos trzy rzeczy: coś, co jest ich, coś, co im robisz, i coś, co im dajesz.

Podsumowanie

  • Hun jest dla właścicieli, przed rzeczownikiem: hun huis. Jest też dla ludzi, którzy coś dostają, kiedy nie ma przyimka: Ik geef hun het boek.
  • Hen jest dla ludzi, do których kieruje się czynność: Ik zie hen. Po każdym przyimku zawsze jest hen: voor hen, aan hen.
  • Dla rzeczy to słowo brzmi ze. W codziennej mowie ze pasuje też do ludzi, ale nigdy nie znaczy „ich” (czyje?). Grupa, która wykonuje czynność, to zij, nigdy hun.
Co się dziejeSłowoPrzykład
„ich” (czyje?), przed rzeczownikiemhun (ich samochód)
czynność kieruje się do nichhen (My im pomagamy.)
po przyimkuhen (Idę z nimi.)
dawane albo wysyłane, z aanhen (Daję książkę im.)
dawane albo wysyłane, bez przyimkahun (Wysyłam im list.)
codzienna mowaze (Widzę ich.)

Następna lekcja: robienie czegoś sobie, robienie czegoś samemu i robienie czegoś sobie nawzajem. Te słowa to zich, zelf i elkaar.