A2 · lekcja 15 z 31

Er z liczbami, „ktoś” i „coś”

W tej lekcji er wraca z liczbami i ilościami oraz ze słowami takimi jak „ktoś” i „coś”. Poznasz jedną nową rolę er, „z nich”, i użyjesz er, które zaczyna zdania, na kilka nowych sposobów. Po tej lekcji będziesz znać wszystkie role er, których uczy ten kurs.

Er z liczbą

Znasz już er, które zaczyna zdanie i niczego nie nazywa (lekcja 21 poziomu A1). Teraz dodaj do zdania liczbę:

  • W tym domu mieszkają trzy osoby.

  • Na stole są dwie książki.

  • W pokoju są cztery krzesła.

Słowo mensen znaczy „ludzie”, więc to „trzy osoby”.

Wzór już znasz: er, czasownik, rzecz, potem reszta. Rzecz stoi po czasowniku i decyduje o jego formie. Trzy osoby to więcej niż jedna, więc czasownik to wonen, a nie woont. Tak samo jest z dwiema książkami (liggen) i czterema krzesłami (staan).

Nowa jest jedna mała rzecz. Do tej pory er zaczynało zdania z is, zijn i czasownikami położenia. Może też zaczynać zdanie ze zwykłym czasownikiem, takim jak (mieszkać).

Er znaczy „z nich”

Teraz nowa rola. Ktoś pyta cię, ile czegoś masz:

  • Ile masz książek?

  • Mam dwie.

Pytanie już nazwało książki, więc nie musisz nazywać ich jeszcze raz; mówisz tylko, ile ich jest. Tutaj er zastępuje książki i znaczy „z nich”. Posłuchaj odpowiedzi jeszcze raz: er jest szybkie i miękkie, a wyraźnym słowem jest twee.

Bez er musiałbyś znowu nazwać książki: (dwie książki). Z er słowo boeken znika i zostaje tylko liczba. Ale er musi zostać, bo sama liczba nie wystarczy.

To nie jest er z poprzedniej lekcji, które dołączało się z przodu przyimka, jak w erop, i było tylko dla rzeczy. To er oznacza to, co policzyłeś, rzeczy albo ludzi:

  • Ilu ludzi tu mieszka?

  • Mieszka ich tu troje.

Spójrz na kolejność: najpierw hier (tu), na drugim miejscu wonen, potem er drie. W lekcji 21 poziomu A1 er, które zaczyna zdanie, zwykle odpadało, gdy na początku stało miejsce. To er jest inne: znaczy „z nich”, więc zostaje. W tych zdaniach stoi tuż za czasownikiem na drugim miejscu, przed liczbą.

Dużo, mało, wystarczająco

Liczba to nie jedyny sposób, żeby powiedzieć, ile czegoś jest. Oto trzy słowa oznaczające ilość:

SłowoZnaczenie
dużo, wiele
mało, niewiele
wystarczająco, dość

Słowo veel znasz już z hoeveel (hoe + veel). Nowe jest tylko genoeg.

Te słowa pasują zarówno do tego, czego nie da się policzyć, jak woda, jak i do rzeczy, które można policzyć, jak krzesła. Uważaj na czasownik:

  • Jest dużo wody.

  • Jest wystarczająco dużo kawy.

  • Jest mało krzeseł.

  • Jest dużo ludzi.

Wody i kawy nie liczysz, więc czasownik traktuje je jak jedną rzecz: is. Krzesła i ludzie to więcej niż jedno, więc czasownik to zijn. Spójrz na veel w pierwszym i ostatnim zdaniu: to to samo słowo, ale czasownik jest inny. To nie słowo oznaczające ilość wybiera czasownik, tylko rzecz, która stoi po nim.

Er ze słowem oznaczającym ilość

Rola „z nich” działa też z tymi słowami. Słowo oznaczające ilość po prostu zajmuje miejsce liczby:

  • Masz dużo książek?

  • Tak, mam ich dużo.

  • Nie, mam ich mało.

  • Nie, nie mam żadnych.

Ostatnia odpowiedź używa geen, „żaden”. W lekcji 10 poziomu A2 geen stało tuż przed swoim rzeczownikiem. Tutaj po nim nie ma rzeczownika, bo zastępuje go er, więc geen stoi na końcu, samo.

To er działa też z tym, czego nie liczysz, jak woda albo kawa. Wtedy znaczy „tego”.

Ktoś i coś

Oto cztery słowa na sytuacje, gdy nie mówisz, kto albo co:

  • — ktoś
  • — nikt
  • — coś
  • — nic

Tworzą pary. Postaw n przed iemand, a dostaniesz niemand; postaw n przed iets, a dostaniesz niets. Wiele niderlandzkich słów, które mówią „nie”, zaczyna się na n, jak nee i niet. Posłuchaj każdej pary i usłysz małe n z przodu.

Zdanie zaczynające się od er

Tymi słowami nie mówisz, która osoba ani która rzecz. Mówisz tylko, że ktoś albo coś tam jest albo coś robi. To jest nowe dla słuchacza, więc pasuje ten sam wzór: najpierw er, potem czasownik, a po nim nowe słowo. W każdym zdaniu er jest szybkie i lekkie, a czasownik i to słowo są wyraźne.

  • Ktoś dzwoni.

  • W niedzielę nikt nie pracuje.

  • Ktoś czeka na autobus.

  • Na stole coś stoi.

  • Na stole nic nie leży.

  • W mojej torbie coś jest.

Zauważ dwie rzeczy. Po pierwsze, wszystkie cztery słowa liczą się jako jedno, więc czasownik ma taką samą formę jak przy hij: belt, werkt, wacht, staat, ligt, is. Nigdy zijn. Po drugie, te czasowniki już znasz: bellen znaczy dzwonić przez telefon, a staan i liggen to czasowniki położenia.

Gdy to słowo stoi na początku

Er to zwykły początek takich zdań, ale to nie jest sztywna zasada. Spójrz na to zdanie:

  • Nikt nie wie.

Tutaj nie mówisz, że ktoś tam jest. Mówisz coś o rzeczy, którą obie strony znają: het. Dlatego niemand po prostu zaczyna zdanie, a czasownik stoi na drugim miejscu.

Dobry nawyk: jeśli po tym słowie jest tylko miejsce albo czas, zacznij od er. Jeśli czynność dotyczy rzeczy, którą obie strony znają, jak het, to słowo zwykle stoi na początku.

Gdzieś, nigdzie, zawsze, nigdy

Oto jeszcze dwie pary. Pierwsza działa z tym samym n: znaczy „gdzieś”, a znaczy „nigdzie”. Druga para to (zawsze) i (nigdy). To dwa różne słowa, bez dodawania n.

Wyobraź sobie, że nie możesz znaleźć klucza:

  • Nigdzie nie mogę znaleźć klucza.

  • Nigdzie go nie widziałem.

Patrz na niderlandzki, a nie na tłumaczenie. Nergens znaczy „nigdzie”. W tłumaczeniu ta myśl potrzebuje dwóch słów, „nie” i „nigdzie”, ale niderlandzki potrzebuje tylko jednego słowa, które mówi „nie”: nergens.

Tutaj hem znaczy „go”, czyli klucz. De sleutel to słowo z de, więc jest hem. Tutaj to jest poprawne, bo klucz jest dopełnieniem czasownika; nie stoi po przyimku.

Zabierz n, a dostaniesz (gdzieś). Stoi w tym samym miejscu w zdaniu.

Gdzie więc stoi nergens? Tam, gdzie stałoby niet: przed słowami, które należą na sam koniec (lekcja 10 poziomu A2). Tutaj to bezokolicznik vinden albo imiesłów czasu przeszłego gezien. Nooit stoi w tym samym miejscu:

  • Nigdy nie ma go w domu.

Tutaj thuis (w domu) jest na końcu, a nooit stoi przed nim.

Jedno „nie” wystarczy

Niemand, niets, nergens i nooit już same mówią „nie”, z dodanym znaczeniem. Zdanie potrzebuje tylko jednego „nie”. Dlatego w takich zdaniach nie dodawaj niet:

  • Nikogo nie widzę.

Ik zie niet niemand jest błędne. Powiedz niemand i nic więcej. Tak samo jest z niets, nergens i nooit.

Spróbuj samodzielnie

Najpierw powiedz każdą odpowiedź na głos, potem sprawdź.

Odpowiedz z er.

  1. Heb je veel boeken? Powiedz: Nie, mam ich mało.
  2. Hoeveel mensen wonen hier? Powiedz: Mieszka ich tu troje.

is czy zijn?

  1. Er ... genoeg koffie.
  2. Er ... veel mensen.

Zacznij od er.

  1. Powiedz: Ktoś czeka na autobus.
  2. Powiedz: Na stole nic nie leży.

Użyj tylko jednego „nie”.

  1. Powiedz: Nigdzie nie mogę znaleźć klucza.
  2. Popraw błąd: Ik zie niet niemand.

Odpowiedzi

  1. (Nie, mam ich mało.)
  2. (Mieszka ich tu troje.) — er zostaje, nawet gdy na początku stoi hier.
  3. (Jest wystarczająco dużo kawy.) — kawy się nie liczy, więc is.
  4. (Jest dużo ludzi.) — ludzie to więcej niż jedna osoba, więc zijn.
  5. (Ktoś czeka na autobus.)
  6. (Na stole nic nie leży.) — niets liczy się jako jedno, więc ligt.
  7. (Nigdzie nie mogę znaleźć klucza.)
  8. (Nikogo nie widzę.) — niemand już mówi „nie”, więc niet nie jest potrzebne.

Dobra robota. Teraz rozejrzyj się po pokoju, w którym jesteś. Powiedz jedno zdanie z er i liczbą, na przykład (W pokoju są cztery krzesła.) Potem powiedz jedno z niemand albo niets.

Podsumowanie

  • er znaczy „z nich” (albo „tego” przy tym, czego nie liczysz), gdy stoi po nim liczba, słowo oznaczające ilość albo geen. Stoi tuż za czasownikiem na drugim miejscu, działa dla rzeczy i ludzi i zostaje nawet wtedy, gdy na początku stoi miejsce.
  • Veel, weinig i genoeg mówią, ile czegoś jest. To, czego nie liczysz, łączy się z is; więcej niż jedno łączy się z zijn.
  • Iemand, niemand, iets i niets liczą się jako jedno. Zwykle zacznij od er, potem czasownik w formie dla hij. Jeśli czynność dotyczy rzeczy, którą obie strony znają, to słowo zwykle stoi na początku.
  • Nergens i nooit stoją tam, gdzie stałoby niet, przed słowami na samym końcu.
  • W zdaniu używaj tylko jednego „nie”: nigdy nie dodawaj niet do niemand, niets, nergens ani nooit.
  • Er ma teraz trzy role: zaczyna zdanie, zastępuje rzecz po przyimku i znaczy „z nich”.
ZasadaPrzykład
er + liczba (Mam dwie.)
er zostaje po miejscu (Mieszka ich tu troje.)
niepoliczalne: is (Jest dużo wody.)
więcej niż jedno: zijn (Jest mało krzeseł.)
żaden (Nie, nie mam żadnych.)
ktoś (Ktoś dzwoni.)
nic (Na stole nic nie leży.)
to słowo na początku (Nikt nie wie.)
nigdzie (Nigdzie nie mogę znaleźć klucza.)
tylko jedno „nie” (Nikogo nie widzę.)

Cztery pary:

Słowo na „tak”Słowo na „nie”Czym się różnią
(ktoś) (nikt)n z przodu
(coś) (nic)n z przodu
(gdzieś) (nigdzie)n z przodu
(zawsze) (nigdy)dwa różne słowa

W następnej lekcji: więcej czasowników z własnym przyimkiem, takich jak wachten op.